چگونه بدن مارشد می کند؟
موجودات زنده همه رشد می کنند. رشد، یعنی بزرگ شدن و این یا به لحاظ ساختمان بدن است، یعنی آنکه اندام و شکل ظاهری بدن ما روبه کمال می رود، یابه تحاظ قدرت درانجام کارها.
نیروهایی که سبب رشدبدن موجود زنده می شود، بیشتردر بدن خود او نهفته است. از این روآنها را چگونگی های موروثی نامیده اند.
همه ی حیوانات که حیوان هم جزء آنهاست، برای رشدچندین مرحله رامی پیمایند. مراحل رشد عبارت است از:
1- رویال ( یاجنین درمراحل ابتدایی رشد )
2- جنین ( درآخرین مراحل رشد )
3- دوران شیرخوارگی
4- کودکی
5- نوجوانی
6- بلوغ کامل
7- پیری
برخی ازجانوران ، دوران خردسا لیشان بسیار طولانی است. ولی برعکس بعضی از پرندگان همین که ازتخم بیرون می آیند، می توانند پرواز کنند.
کودک به هنگام تولد، دارای همه ی سلول های عصبی می باشد. این سلول ها درمغز او، در ستون فقراتش و همچنین درسراسراعضای بدنش گسترده اند. همگام بارشد تدریجی سلول های عصبی، انسان بهتر میتواند برحرکات خود مسلط باشد و بهتر انجام کارها را از دیگران فرا بگیرد.
انسان ها تقریبا همه مانند هم رشد می کنند. با اینوصف، تفاوت هایی هم میانشان دیده می شود که قابل اهمیت است.
چگونگی رشد هرکس مخصوص خود اوست. هرکس مراحل رشد را تند یا کند یا به طورعادی می پیماید.
رشد بدن انسان درهفته های نخست، پس ازتولد بسیار سریع است. ولی سپس سرعت آن کم می شود، بطوری که این کاهش حتی قبل از پایان سال اول عمر نیز کاملا محسوس می شود.
از آن پس درسراسر دوران خردسالی، انسان بطور عادی یا کند پیش می رود. ولی همین که این مرحله به پایان برسد، دوباره جریان رشد او سرعت می یابد. پایان دوران خردسالی برای دخترها بین11 تا 13 سالگی است و برای پسرها بین 11 تا 14 سالگی.
از این هنگام به بعد، رشد برای مدتی دوباره سریع می شود. آنگاه باردیگر آهسته شده، آرام آرام آنقدر پیش می رود تا سرانجام به حدکمال خود می رسد. در اینجا دیگر رشد ازپیشروی باز می ایستد.
|
قامت انسان ، به هنگام تولد ، به طور عادي نيم متر بلندي دارد . در بيست سالگي قد او به صدو شصت سانتي متر ، يعني تقريبا سه برابر هنگام تولدش ، مي رسد . چرا انسان نمي تواند به طور دايم رشد كند ؟ چه چيزي جلوي رشد او را مي گيرد ؟ و چرا بدن بيش ار حد معمولي كه دارد ، بزرگتر نمي شود ؟ پاسخ اينست كه در بدن ما غده هايي وجود دارد به نام غده هاي مترشحه داخلي ، اينها زشد بدن ما را نظم مي بخشند . اين غده ها عبارتند از : 1 - غده تيروئيد در گردن 2 ـ غده هيپوفيز كه به مغز پيوسته است 3 ـ غده تيموس كه در قفس سينه جا دارد 4 ـ غده هاي جنسي هيپوفيز غده اي است كه باعث رشد ااستخوانها مي شود . اگر زياد كار كند رشد بازوها ، پاها و دستها زياد شده ، حسابي بزرگ و كشيده مي شوند . برعكس اگر خوب كار نكنند ، انسان كوتاه قد مي شود . طفل به هنگام تولد داراي يك غده بزرگ تيموس است كه عامل رشد قامت او بوده ، در دوران خردسالي پيوسته بزرگ مي شود . ولي همين كه به سن سيزده يا چهارده سالگي مي رسد اين غده جمع شده به تدريج از كار مي افتد . غده تيموس و غده هاي جنسي ، مخالف يكديگر كار مي كنند . يعني وقتي كه غده تيموس در حال رشد است ، غده هاي جنسي كوچكند . ولي چون تيموس از كار مي افتد ، غده هاي جنسي به تدريج روبه رشد مي نهند . پس به همين دليل است كه چون انسان در حدود 22 سالگي از لحاظ جنسي بلوغ كامل مي يابد ، رشد اندامش روبه زوال مي نهد . گاهي غده هاي جنسي خيلي زود رشد مي كنند از اين رو غده تيموس را از رشد باز ميدارند . در اينصورت ، قامت انسان در يك حد متوسطي باقي مي ماند . چون پاها ديرتر ولي بيشتر از ساير اعضاي بدن رشد مي كنند ، از اين رو كندي نابهنگام تيموس باعث كوتاهي پاها نيز مي شود . ناپلئون يكي از افرادي بود كه اينگونه به كوتاهي پا دچار شده بود . اما از طرف ديگر ، هرگاه غده هاي جنسي تنبل باشند و رشدشان خيلي دير شروع شود ، غده تيموس به كار خود ادامه مي دهد و قامت انسان را به بلندتر از حد معمول مي رساند . پس از بيست و پنج سالگي رشد انسان به طور آرام و خيلي آهسته ، ادامه دارد . تا آنكه درحدود سي پنج تا چهل سالگي به حد نهايي خود مي رسد . از آن پس ، قامت انسان سير معكوسي در پيش مي گيرد . يعني در هر ده سال ، حدود دو سانتي متر از طول بدنش كاسته مي شود . البته اين به سبب خشكي تدريجي غضروفهاي مفاصل و ستون فقرات اوست . |